قالَ النَّارُ مَثْواكُمْ خالِدِينَ فِيها : خداوند متعال به آنها مىفرمايد : آتش محل اقامت شماست و براى هميشه در آن عذاب مىشويد . إِلَّا ما شاءَ اللَّهُ : مگر آنچه خدا بخواهد . دربارهء اين استثنا چند قول است : 1 - از ابن عباس روايت است كه وعيد كفار مبهم و نامعلوم بود . سپس بوسيلهء اين آيه معلوم شد : « إِنَّ اللَّهَ لا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ » ( نساء 48 : خداوند گناه شرك را نمىآمرزد ) 2 - مقصود استثناى از روز قيامت است . زيرا منظور از « يَوْمَ يَحْشُرُهُمْ » همين روز است . از اينرو فرمود : آنها از روز حشر در جهنم جاودانى هستند . از اين مدت بيكران ، مقدار حشر آنها از قبور و مدت حساب ، استثنا شده است . اين قول از زجاج است . وى گويد ممكن است استثناء از كيفيت عذاب باشد يعنى مگر آنچه خدا بخواهد كه آنها را به چند برابر عذاب كند . 3 - بازگشت استثنا به مسلمانان گنهكار است . آنها در مشيت خداوند هستند . اگر بخواهد آنها را عذاب مىكند و اگر بخواهد به لطف خويش مىبخشد . 4 - عطا گويد : يعنى مگر آنچه خدا بخواهد نسبت به آنان كه از كفر باز گشته ، ايمان آورده‌اند . إِنَّ رَبَّكَ حَكِيمٌ عَلِيمٌ : خداوند در كارهاى خود حكيم و بهر چيزى داناست . برخى گويند : يعنى در كيفر و عفو مردم حكيم و به حال كسانى كه مستحق پاداش يا كيفرند و به اندازهء استحقاقشان داناست . وَ كَذلِكَ نُوَلِّي بَعْضَ الظَّالِمِينَ بَعْضاً بِما كانُوا يَكْسِبُونَ : و همچنين به منظور امتحان ، ظالمان را به خود وا مىگذاريم و آنها را دوست يكديگر مىكنيم تا به كارهاى يكديگر علاقه نشان دهند تا كيفرى كه به آنها مىدهيم ، تابع ميزان استحقاق آنها باشد ، در عين حال همين هم بواسطهء كردارى است كه انجام داده‌اند . اين معنى از على بن عيسى است . ابو على جبائى گويد : يعنى همانطورى كه در روز قيامت اين ستمكاران جن و انس را به يكديگر وا مىگذاريم و از آنها تبرى مىجوييم ، ظالمان را نيز به يكديگر وا مىگذاريم و افرادى كه از ديگران پيروى كرده‌اند به متبوعشان